พญ. ศุภกัญญา กังสุวรรณ
กุมารเวชศาสตร์โรคระบบการหายใจ (Pediatric Pulmonology)

โรคอีสุกอีใส (Chickenpox) เป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่พบบ่อยในวัยเด็ก เกิดจากเชื้อไวรัสวาริเซลลา (Varicella-Zoster Virus) โรคนี้ขึ้นชื่อเรื่องความสามารถในการแพร่กระจายตัวอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะในสถานที่ที่มีเด็กอยู่รวมกันเป็นจำนวนมาก เช่น โรงเรียน ศูนย์เด็กเล็ก หรือสนามเด็กเล่น เด็กหลายคนมักมาด้วยอาการ "ตุ่มคัน มีไข้ ผื่นแดง" อาการเตือนและวิธีดูแล แม้ว่าโดยส่วนใหญ่โรคนี้จะไม่รุนแรงและหายได้เอง แต่ก็สร้างความกังวลใจให้คุณพ่อคุณแม่ไม่น้อย บทความนี้จะพาทุกท่านไปทำความเข้าใจถึงสัญญาณเตือน วิธีการดูแลรักษาที่ถูกต้อง และแนวทางการป้องกันเพื่อความปลอดภัยของลูกน้อย
เชื้อไวรัสอีสุกอีใสติดต่อกันได้ง่ายมากผ่าน 2 ช่องทางหลัก ได้แก่
ผู้ป่วยสามารถแพร่เชื้อให้ผู้อื่นได้ตั้งแต่ช่วง 1-2 วันก่อนที่ผื่นหรือตุ่มแรกจะปรากฏขึ้น และจะยังคงแพร่เชื้อต่อไปเรื่อยๆ จนกว่าตุ่มน้ำทุกเม็ดจะแห้งสนิทและตกสะเก็ด ซึ่งโดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 1 สัปดาห์นับจากวันที่เริ่มมีตุ่ม

การสังเกตอาการตั้งแต่ระยะเริ่มต้นช่วยให้คุณพ่อคุณแม่รับมือและแยกเด็กออกจากผู้อื่นได้ทันท่วงที อาการมักแบ่งออกเป็น 2 ระยะหลัก:
เมื่อเวลาผ่านไป 2-3 วัน ตุ่มน้ำใสจะเริ่มขุ่น ข้นขึ้น และค่อย ๆ แห้งกลายเป็นสะเก็ดหลุดลอกออกไปเองใน 1-2 สัปดาห์
เนื่องจากโรคอีสุกอีใสเกิดจากเชื้อไวรัส การรักษาจึงเป็นการรักษาตามอาการเพื่อให้เด็กสบายตัวขึ้นและป้องกันภาวะแทรกซ้อน:
วิธีที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการป้องกันโรคอีสุกอีใสคือการฉีด วัคซีนป้องกันโรคอีสุกอีใส (Varicella Vaccine) ซึ่งช่วยลดความรุนแรงของโรคและโอกาสในการติดเชื้อได้มาก:

Q1: โรคอีสุกอีใสเป็นซ้ำได้อีกหรือไม่ ?
A: โดยทั่วไปเมื่อเป็นแล้วจะมีภูมิคุ้มกันตลอดชีวิตและมักไม่เป็นซ้ำอีก อย่างไรก็ตาม เชื้อไวรัสจะยังคงหลบซ่อนอยู่ที่ปมประสาท และเมื่อร่างกายมีภูมิคุ้มกันต่ำลงในวัยผู้ใหญ่หรือผู้สูงอายุ เชื้ออาจกลับมาแสดงอาการใหม่ในรูปแบบของโรคงูสวัด (Shingles) ได้
A: ควรหลีกเลี่ยงอาหารรสจัด อาหารเค็มจัด หรืออาหารที่มีกรดสูง หากเด็กมีตุ่มขึ้นในช่องปากซึ่งจะทำให้ระคายเคืองและเจ็บปวดมากขึ้น แนะนำให้ทานอาหารอ่อน ๆ ที่กลืนง่าย เช่น โจ๊ก ข้าวต้มอุ่นๆ (ไม่ร้อนจัด) และดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ
A: หากเด็กไม่แกะหรือเกาจนตุ่มแตกและติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำซ้อน รอยแผลจะค่อยๆ จางและหายไปเองตามธรรมชาติ แต่หากมีการอักเสบหรือติดเชื้อลึก ก็มีโอกาสที่จะทิ้งรอยแผลเป็นหลุมไว้ได้
โรคอีสุกอีใสแม้จะเป็นโรคติดเชื้อที่พบได้ทั่วไปในวัยเด็กและมักหายได้เอง แต่ก็ต้องการการดูแลเอาใจใส่ที่ถูกวิธีเพื่อป้องกันการเกิดแผลเป็นและการติดเชื้อแทรกซ้อน การสังเกตอาการตั้งแต่เนิ่นๆ การดูแลสุขอนามัยอย่างเคร่งครัด รวมถึงการพาบุตรหลานไปรับวัคซีนป้องกันตามกำหนด เป็นเกราะ ป้องกันที่ดีที่สุดที่จะช่วยให้เด็ก ๆ ห่างไกลจากความรุนแรงของโรคและเติบโตได้อย่างแข็งแรงปลอดภัยค่ะ
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
แผนกเด็ก ชั้น 1 โรงพยาบาลรามคำแหง 2
Email: information@ram2-hosp.com
Line Official: @ram2
โทร: 02-032-3888, 095-771-9739
แพ็กเกจที่แนะนำ