พญ. มาริสา ทศมาศวรกุล
การผ่าตัดผ่านกล้องทางนรีเวช ( Gynecologic Laparoscopic Surgery )

การอัลตราซาวด์เป็นเครื่องมือทางการแพทย์สำคัญที่ใช้คลื่นเสียงความถี่สูงตรวจประเมินพัฒนาการ คัดกรองความผิดปกติ และติดตามสุขภาพของทารกในครรภ์อย่างใกล้ชิด โรงพยาบาลรามคำแหง 2 จึงอยากช่วยให้คุณแม่มั่นใจตลอดระยะเวลาการตั้งครรภ์
คุณแม่ที่มีภาวะตั้งครรภ์ปกติโดยทั่วไปจะตรวจอัลตราซาวด์ประมาณ 1–2 ครั้ง (ไตรมาสแรกและไตรมาสที่สอง) แต่หากมีภาวะเสี่ยงสูง ตั้งครรภ์แฝด สงสัยว่าทารกโตช้าหรือใหญ่กว่าปกติ หรือมีภาวะแทรกซ้อน แพทย์จะนัดตรวจบ่อยขึ้นตามความจำเป็น
อัลตราซาวด์ครั้งแรก: ทำได้ช่วง 7–8 สัปดาห์ (มักตรวจทางช่องคลอด) หรือช่วง 12 สัปดาห์ เพื่อยืนยันการตั้งครรภ์ ตรวจอัตราการเต้นของหัวใจ ตรวจหาครรภ์แฝด และคำนวณกำหนดคลอดที่แม่นยำ
ตรวจความสมบูรณ์ของอวัยวะอย่างละเอียด เช่น สมอง หัวใจ 4 ห้อง หน้าตาและริมฝีปาก กระดูกสันหลัง แขน ขา นิ้วมือ ใบหน้า รวมถึงระบุเพศ ตรวจตำแหน่งรก และปริมาณน้ำคร่ำ
ติดตามการเจริญเติบโต ประเมินน้ำหนัก เช็กท่าทางทารก ตรวจการไหลเวียนเลือด (Doppler ultrasound) ปริมาณน้ำคร่ำ และติดตามความผิดปกติที่อาจปรากฏช่วงท้าย

สำหรับการตรวจสุขภาพทั่วไป 2 มิติ ถือว่าเพียงพอและเป็นมาตรฐาน หากแพทย์ต้องการดูรอยโรคเฉพาะจุดจะใช้ 3D/4D ร่วมด้วย สำหรับ 4D เพื่อเก็บภาพความประทับใจและความทรงจำ แนะนำทำช่วง 26–32 สัปดาห์ เมื่อทารกมีไขมันสะสมและน้ำคร่ำเหมาะสม
การทำอัลตราซาวด์ใช้ คลื่นเสียงความถี่สูง สะท้อนกลับมาสร้างภาพ ไม่มีการใช้รังสี จึงมีความปลอดภัยสูงและไม่มีผลข้างเคียงที่เป็นอันตราย อย่างไรก็ตาม ทางการแพทย์แนะนำให้ตรวจเมื่อมีข้อบ่งชี้และอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์เท่านั้น หลีกเลี่ยงการตรวจเพื่อถ่ายภาพที่ระลึกโดยไม่มีความจำเป็น
หากพบว่าทารกตัวเล็กกว่าเกณฑ์ แพทย์จะนัดตรวจติดตามอย่างใกล้ชิด และอาจตรวจเพิ่มเติม เช่น ใช้ Doppler Ultrasound วัดการไหลเวียนเลือด ตรวจปริมาณน้ำคร่ำ การทำงานของรก หรือทำ Biophysical Profile (BPP) เพื่อวางแผนการดูแล ด้านคุณแม่ควรรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ พักผ่อนให้เพียงพอ และมาตรวจตามนัดอย่างเคร่งครัด

ที่อายุครรภ์ 5 สัปดาห์ จะเริ่มเห็นถุงการตั้งครรภ์ (Gestational sac) เป็นวงสีดำเล็ก ๆ ในโพรงมดลูก แต่ยังมองไม่เห็นตัวทารก เห็นการเต้นของหัวใจทารกแล้ว
ช่วง 7–10 สัปดาห์ ทารกจะโตขึ้นจนเห็นเป็นรูปร่างชัดเจน และมองเห็นถุงไข่แดง (Yolk sac) อยู่ใกล้ๆ ตัวทารก
ช่วง 18–20 สัปดาห์เป็นการตรวจ Anatomy Scan ตรวจเช็กอวัยวะครบถ้วน ทั้งสมอง หัวใจ ลิ้นหัวใจ แขน ขา นิ้วมือ กระดูกสันหลัง อวัยวะในท้อง ตำแหน่งรก ปริมาณน้ำคร่ำ และสามารถระบุเพศได้
มีโอกาสคลาดเคลื่อนได้ หากทารกอยู่ในท่าทางที่ไม่เหมาะสม เช่น นอนหนีบขา เอามือบัง หรือคุณแม่มีผนังหน้าท้องหนา ทำให้แพทย์มองเห็นอวัยวะเพศไม่ชัดเจน
การตรวจอัลตราซาวด์เป็นเทคโนโลยีที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพในการติดตามการเจริญเติบโตและคัดกรองความผิดปกติของทารก การเข้าใจจุดประสงค์ในแต่ละช่วงและการเตรียมตัวอย่างถูกต้อง จะช่วยให้การตรวจได้ผลลัพธ์ที่ชัดเจนที่สุดเพื่อสุขภาพที่ดีของทารกในครรภ์
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
แผนกสูติ-นรีเวช ชั้น 1 โรงพยาบาลรามคำแหง 2
Email: information@ram2-hosp.com
Line Official: @ram2
โทร: 02-032-3888
แนะนำแพทย์แผนกสูตินรีเวช
แพ็กเกจที่แนะนำ