ลูกแพ้อาหาร เรื่องไม่เล็กของลูกน้อยกับร่างกายที่เปราะบาง

 

 

 

     ‘ลูกแพ้อาหาร’ เรื่องไม่เล็กของลูกน้อยที่เหล่าพ่อแม่ต่างกังวล เมื่อรู้ว่าลูกของเราทานไม่ได้ นอนไม่หลับ ซึ่งจะจบเรื่องนี้เองได้… ก็น่าห่วง แน่นอนว่าปัญหาไม่หยุดอยู่แค่ลูกเริ่มละจากนมแม่มาหัดทานอาหารในช่วงครึ่งขวบ แต่ยังบานปลายใหญ่ตามตัวลูกที่โตขึ้นทุกวัน กุมารแพทย์จึงอยากร่วมดูแลสุขภาพของเด็กทุกคนให้กลับมาแข็งแรงในเร็ววัน

 

ลูกแพ้อาหาร เรื่องมีที่มาที่ไป

     ภูมิแพ้อาหาร (Food Allergy) คือภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ในอาหารที่รับประทาน ซึ่งเกิดได้หลายปัจจัย เช่น พันธุกรรม การทำงานของระบบทางเดินอาหารที่เปลี่ยนไป การรับประทานอาหารเดิมซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน หากเป็นเช่นนี้จะส่งผลให้เกิดภูมิแพ้ผื่นผิวหนังตามมา

 

สาเหตุของภูมิแพ้อาหารในเด็ก

นอกเหนือจากระบบภูมิคุ้มกันของเด็กทำปฏิกิริยากับโปรตีนจากอาหารที่เด็กรับประทาน ยังมีปัจจัยอื่นร่วม เช่น

 

• พันธุกรรม: ถ้าคนในครอบครัวมีประวัติการแพ้อาหารอยู่เดิมภูมิแพ้
• อาหารที่เด็กมักแพ้: เช่น นมวัว ไข่ขาว ถั่วเหลือง ถั่วลิสง แป้งสาลี อาหารทะเล

 

ชนิดของอาการของภูมิแพ้อาหารในเด็ก

• ภูมิแพ้อาหารเฉียบพลัน: เกิดอาการหลังอาหารไปได้ 3 - 6 ชั่วโมง โดยทั่วไปจะเกิดผื่นลมพิษ หน้าแดง ตาและปากแดงบวม ปวดท้อง บางรายที่รุนแรงจะเกิดอาการซึม ชัก คลื่นไส้ อาเจียน และหายใจลำบาก
• ภูมิแพ้อาหารเรื้อรัง: เกิดแบบค่อยเป็นค่อยไปจากการทานอาหารเดิมซ้ำ ๆ เป็นเวลานานร่วมสาเหตุอื่น เมื่อเกิดแล้วจะกินเวลานานตั้งแต่ 2 ชั่วโมงถึง 1 สัปดาห์ ซึ่งไม่สามารถตรวจพบความผิดปรกติจากการตรวจเจาะเลือดและการใช้ Skin prick test

 

วิธีการวินิจฉัยภูมิแพ้อาหารในเด็ก

• การเจาะเลือดตรวจภาวะภูมิแพ้: เพื่อหา specific IgE ในห้องปฏิบัติการต่ออาหารที่แพ้
• การทดสอบผิวหนัง ด้วยชุด Skin prick test ซึ่งใช้ตรวจสารแอนติบอดี้ชนิด E ต่อสารก่อภูมิแพ้ในร่างกาย ก่อนกุมารแพทย์จะอ่านอาการแสดงว่าแพ้สารชนิดใดบ้าง
• การทดสอบภูมิแพ้อาหารในเด็ก: ด้วยการให้เด็กทานอาหารที่สงสัยว่าแพ้ในปริมาณน้อยเพื่อดูปฏิกิริยา

 

การทดสอบภูมิแพ้อาหาร

     การทดสอบภูมิแพ้อาหาร (Oral Food Challenge Test) คือการวินิจฉัยอาการลูกแพ้อาหารแบบหนึ่งที่ผลแม่นยำสูง กล่าวคือ แพทย์จะให้ผู้ป่วยลองทานอาหารที่สงสัยในปริมาณเล็กน้อย เมื่อรู้ว่าแพ้สิ่งใดจึงรักษาตามอาการ ซึ่งสามารถกลับมารับประทานอาหารบางชนิดที่แพ้หลังหายดี

 

ใครเหมาะสำหรับการทดสอบภูมิแพ้อาหาร

• ผู้ที่สงสัยว่าแพ้อาหารแต่ทดสอบแบบอื่นแล้วให้ผลไม่ชัดเจน
• ผู้ที่ผลทดสอบจากเลือดและผิวหนังขึ้นหลายอย่างแล้วไม่มั่นใจว่าแพ้ตัวไหน
• ผู้ที่มีประวัติแพ้อาหารมาก่อน 

 

 

 

เพื่อยืนยันว่าหายจากการแพ้อาหารแล้ว หลังการเจาะเลือดหรือทดสอบภูมิแพ้ทางผิวหนัง พบว่าแพ้ลดลง

 

การเตรียมตัวก่อนทดสอบ

• ดูแลตัวเองให้แข็งแรงก่อนเข้ารับการทดสอบอย่างน้อย 1 สัปดาห์
• งดรับประทานยาแก้แพ้ (Antihistamine) อย่างน้อย 1 สัปดาห์

 

ขั้นตอนทดสอบ

     แพทย์จะเริ่มซักประวัติและตรวจประเมินภูมิคุ้มกันต่ออาหารที่ก่ออาการแพ้ด้วยการสะกิดผิวหรือการตรวจเลือด หลังจากนั้นแพทย์จะประเมินว่าผู้ป่วยควรได้รับการทดสอบแพ้อาหารหรือหรือไม่ เริ่มแรกแพทย์จะให้รับประทานอาหารที่น่าสงสัยว่าแพ้จากปริมาณที่น้อยมากก่อนค่อย ๆ เพิ่มขึ้นทุก 15-30 นาทีภายใต้การดูแลของกุมารแพทย์ด้านภูมิแพ้อย่างใกล้ชิด

 

การรักษาภูมิแพ้อาหารในเด็ก

การรักษาภูมิแพ้อาหารในเด็กเป็นแบบประคับประคองอาการร่วมวิธีป้องกัน ดังนี้

 

• หลีกเลี่ยงอาหารที่ก่อภูมิแพ้ การแพ้อาหารบางชนิดสามารถรักษาให้หายได้ 
• การใช้ยา แพทย์จะใช้ยาแก้แพ้ร่วมยาบางชนิดตามขนาดและน้ำหนักตัวของผู้ป่วย และใช้ยาฉีดอะดินาลีน (Epinephrine) ในกรณีที่เกิดอาการแพ้รุนแรง

 

 

 

 

การรักษาแบบ Oral Immunotherapy 

การรักษาแบบ Oral Immunotherapy ทำได้ในกรณีแพ้อาหารเฉียบพลันและหลีกเลี่ยงทานอาหารชนิดนั้นไม่ได้ซึ่งโดยมากเป็นนมวัว ไข่ขาว ถั่วและแป้งสาลี

 

• เริ่มต้นด้วยการให้ทานอาหารที่มีอาการแพ้ทีละน้อย ก่อนเพิ่มปริมาณมากขึ้นให้ภูมิคุ้มกันในร่างกายปรับสภาพต่ออาหารชนิดนั้นได้ หากทานถึงจุดหนึ่งที่ร่างกายแสดงอาการ 
• กุมารแพทย์จะให้ยาแก้แพ้เพื่อทุเลาอาการ ก่อนให้ทานอาหารในปริมาณที่ไม่มีปัญหาในก่อนหน้า
• หลังจากนั้นจะให้เด็กทานอาหารปริมาณดังกล่าวทุกวันและค่อย ๆ ปรับปริมาณขึ้นในทุก 2 - 4 สัปดาห์

 

การป้องกันและดูแลภูมิแพ้อาหารในเด็ก

• คอยสังเกตอาการของเด็กหลังทานอาหารใหม่ ๆ  
• ฝึกเด็กให้หลีกเลี่ยงอาหารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้
• อ่านฉลากอาหารอย่างระมัดระวังเพื่อหลีกเลี่ยงส่วนผสมที่เป็นอันตราย
• ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับอาหารที่อาจเป็นสาเหตุของอาการภูมิแพ้
• ไม่แนะนำให้รับประทานอาหารด้วยตนเอง เนื่องจากเด็กแต่ละคนตอบสนองต่ออาหารรุนแรงต่างกัน 
• อย่าละเลยอาการแพ้ที่อาจเกิดขึ้น และเตรียมพร้อมสำหรับการรักษาเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน

 

เพื่อลดโอกาสเกิดโรคภูมิแพ้อาหารแก่ลูกน้อยในท้อง แนะนำให้คุณแม่ทานอาหารให้ครบส่วนและหลากหลาย กรณีที่คุณแม่มีอาการแพ้อาหารบางชนิดขณะตั้งครรภ์ควรเข้ารับคำปรึกษาจากแพทย์

 

 

---

แพ็กเกจที่แนะนำ

 

 

 

---

 

 

 

---